مسئولیت مدنی در هوش مصنوعی از منظر حقوق ایران و اتحادیه اروپا و یونسکو

چکیده

هوش مصنوعی از جمله شناخته شده ترین موارد در حوزه تکنولوژی است. سیستم هوشمند علاوه بر مزایایی که دارد معایبی هم همراه خود دارد. به همین جهت کشورهایی با ارائه نظریه هایی در خصوص برطرف کردن چالش ها، قوانین و مقرراتی تنظیم کرده است همانند اتحادیه اروپا که با ارائه پیش نویسی به این فرایند کمک کرده است. این سیستم از مباحث نوظهور است و از جمله مباحثی که مورد توجه در این پژوهش می باشد، موضوع شخصیت قائل شدن برای هوش مصنوعی است. این مقاله به بررسی تحلیلی توصیفی این مسئله می پردازد، ایضا به تحلیل مزایا و چالش هایی در مسائل و مفاهیمی همچون مالکیت، مسئولیت، شخصیت حقوقی در مواجه با این سیستم نوین پرداخته است. ضمن توجه به مزایای این این سیستم، خسارات احتمالی از سوی فناوری هوشمند بررسی شده است. مقاله حاضر با تمرکز بر نظام حقوقی ایران، اتحادیه اروپا و اسناد بین‌المللی به‌ویژه توصیه‌نامه‌های یونسکو، به بررسی امکان‌ اعطای شخصیت حقوقی به هوش مصنوعی می‌پردازد. در این راستا، ابعاد مختلف مسئولیت مدنی ناشی از خسارات مادی، جانی، حیثیتی که در نتیجه اراده و تصمیمات خودکار هوش مصنوعی و بدون دخالت انسان پدید می‌آیند، تحلیل شده است. نتایج تحقیق نشان دهنده چالش ها و عواقبی است که بعد از اعطای شخصیت پدید می آید. این سیستم نیازمند چارچوب قانونمند و مرجعی برای پاسخگو بودن در صورت ورود ضرر و خسارت وجود داشته باشد.