رویه قضایی و چالش‌های اثبات مسئولیت مدنی شهرداری‌ها در نظام حقوقی ایران

چکیده

رویه قضایی ایران در زمینه مسئولیت مدنی شهرداری‌ها، به‌ویژه در تفسیر ماده ۱۱ قانون مسئولیت مدنی، دچار تشتت است. این مقاله با هدف بررسی تحلیل‌های قضایی و ارائه راهکارهای اثباتی در دعاوی علیه شهرداری‌ها نگاشته شده است. روش تحقیق، توصیفی–تحلیلی است و داده‌ها از آرای دیوان عدالت اداری، دیوان عالی کشور و متون فقهی گردآوری و تحلیل شده است. نتایج نشان می‌دهد که ابهام در مفهوم «نقص وسایل» و توزیع ناعادلانه بار اثبات، از علل اصلی ناکارآمدی جبران خسارت در دعاوی شهری است. برخی آراء مسئولیت شهرداری را مطلق و برخی آن را منوط به اثبات تقصیر کارمند دانسته‌اند. اصلاح ماده ۱۱ قانون مسئولیت مدنی، تعریف جامع از نقص وسایل، و انتقال بار اثبات به نهاد عمومی از جمله راهکارهای تحقق عدالت ترمیمی در نظام حقوقی ایران است.